مقالات مربوط به کلاس سمینار مالی است که به جهت کمک به دیگر دانشجویان جمع آوری گر
بنام خدا نام استاد: جناب آقای دکتر منصور گرکز درس : سمینار تحقیقی در مدیریت مالی موضوع تحقیق: بررسی نحوه تصمیم گیری خریداران سهام عادی در بورس اوراق بهادار تهران        مقدمه اصولأ سرمایه گذاران باید بررسیهای وسیعی در موقع خرید یا فروش سهام عادی انجام دهند . بعبارت دیگرآنها باید عوامل زیادی را در هنگام سرمایه گذاری مد نظر قرار دهند ؛ زیرا آنها نقدترین دارایی خود را به سهام تبدیل می نمایند . اگر آنها بدون توجه به یکسری عوامل ، اقدام به سرمایه گذاری نمایند ، نتایج مطلوبی از سرمایه گذاری عاید نخواهد شد . این موضوع بیشتر در کشورهایی مطرح است که بازار اوراق بهادار ( بورس ) کارایی ندارند . در کشورهایی که بورس اوراق بهادار کارایی دارند ، احتیاج به بررسیهای وسیع در مورد اوراق بهادار نیست زیرا قیمت بازار سهام نزدیک به ارزش ذاتی ( واقعی ) آن اوراق است .  به عبارت بهتر قیمت بازار اوراق بهادار شاخص مناسبی از ارزش واقعی اوراق بهادار است .­­[1] در کشورهای پیشرفته صنعتی تحقیقات بسیاری در مورد فرایند تصمیم گیری سرمایه گذاران در اوراق بهادار  صورت گرفته است . در این کشورها به سرمایه گذاران بعنوان  یکی از اجزاء  مهم بورس نگریسته می شود . در این کشورها ما نیز سرمایه گذاران نقش بسزایی در رونق بورس دارند . در راستای خصوصی سازی اقتصاد و واگذاری سهام شرکتهای دولتی ؛ دست اندرکاران بایدشناخت دقیقی نسبت به سرمایه گذاران داشته باشند .بنابراین هدف از این تحقیق ، مطالعه ، و بررسی نحوه تصمیم گیری خریداران سهام عادی در بورس اوراق بهادار تهران است . در این تحقیق بررسی می که خریداران سهام عادی در موقع خرید سهام به چه معیارهایی توجه دارند و چه معیارهایی را مد نظر قرار نمی دهند . انتخاب سهام در اکثر بورسهای دنیا اوراق بهادار متنوعی برای سرمایه گذاری عرضه می گردد ولی در حال حاضر در بورس اوراق بهادار تهران فقط سهام عادی خرید و فروش می شود . بنابراین در اینجا طریقه انتخاب سهام عادی توسط سرمایه گذاران مد نظر است . در موقع انتخاب سهام ، مهمترین موضوع برای فرد سرمایه گذار اینست که چه مبلغی را برای هر سهم عادی پرداخت نماید . تعیین دقیق مبلغ پرداختی برای هر سهم احتیاج به تجزیه و تحلیلهای وسیعی دارد .هدف اصلی از تجزیه و تحلیل سرمایه گذاری ، محاسبه ارزش فعلی عایدات آتی هر سهم   است . در بورسهای کارا ، تعیین ارزش واقعی هر سهم ( ارزش فعلی عایدات آتی ) براحتی امکان پذیر است . در بازار کارای سرمایه ، تمام اطلاعات مربوط به اوراق بهادار در قیمت بازار این اوراق منعکس است و هر اطلاعات جدیدی که به بازار می آید ، سریعأ قیمت اوراق بهاد ار را تحت تأثیر قرار می دهد . در این بازارها ، امکان دستیابی به بازده غیر عادی وجود ندارد و بازده سرمایه گذاری متناسب با ریسک مربوط به آن است .1  انتخاب سهام در بازار کارا بسیار آسان است . زیرا قیمت سهام تفاوت بسیار ناچیزی با ارزش ذاتی آن دارد . در این بازار ، با توجه به روحیات سرمایه گذار نسبت به ریسک پذیری ، سهام انتخاب می گردد . سرمایه گذار این اطمینان خاطر را دارد که برای سهام خریداری شده بیشتر از قیمت واقعی آن مبلغی پرداخت ننموده است . بنابراین ضرورتی برای انجام تجزیه و تحلیلهای اساسی نمی شود ، بقول برخی از صاحبنظران ، در بازار کارا بهترین شکل انتخاب سهام بصورت تصادفی است .2 در کشورهایی همچون ایران که بازار کارای سرمایه ندارند ، قیمت بازار اوراق بهادار با قیمت واقعی آن تفاوت قابل ملاحظه ای دارد . بنابراین شخص سرمایه گذار باید تجزیه و تحلیلهای وسیعی جهت خرید سهام مورد نظر خود را انجام دهد .  این تجزیه و تحلیلها به چهار بخش عمده تقسیم می شود که به شرح زیر است : [2] - تجزیه و تحلیل اقتصاد کشور - تجزیه و تحلیل صنعت - تجزیه و تحلیل شرکت   - تعیین ارزش سهام عادی   الف – تجزیه و تحلیل اقتصاد سرمایه گذار در هنگام خرید سهام ابتدا باید وضعیت اقتصادی کشوری که قرار است سرمایه گذاری در آن صورت پذیرد را مورد بررسی قرار دهد . اگر چه هدف سرمایه گذار خرید سهام شرکتهای منفرد می باشد ، ولی مشکل است بتوان تصور نمود که صنعت و شرکتهای موجود در صنعت تحت تأثیر عوامل اقتصادی قرار نگیرند . تغییر در هر یک از عوامل اقتصاد باعث تغییراتی در وضعیت صنعت و شرکتهای موجود در آن صنعت و طبعأ باعث تغییراتی در انتظارات و پیش بینی های فرد سرمایه گذار خواهد گردید . سیاستهای پولی و مالی دولت نقش فوق العاده ای در شکو فایی و رشد یا رکود صنعت دارد . بنابراین سر مایه گذار ناگزیر است اقتصاد کشور را تجزیه و تحلیل نماید . در تجزیه و تحلیل اقتصاد ملی عوامل بیشماری از قبیل تولید ناخالص ملی ، نرخ تورم ، و نرخ پس انداز ، نرخ بیکاری ، کسری مازاد بودجه ، نرخ مالیات ، نرخ ارز ، میزان صادرات یا واردات ، تراز پرداختها و... باید مورد برسی قرار گیرد .سرمایه گذار باید عوامل فوق را شناسایی نموده و باید بررسی نماید که اگر هر یک از عوامل فوق یا مجموعه آنها تغییر نمایند و چه تغییری در بازار سهام و خصوصأ در قیمت سهام خاص ایجاد خواهد شد . ب – تجزیه و تحلیل صنعت فعالیتهای اقتصادی معمولأ توسط شرکتهای مختلفی انجام می شود که هر یک در صنعتی مشغول به کار هسنتد . البته میزان مشارکت هر یک از صنایع در اقتصاد متفاوت است . سرمایه گذار باید رشد صنعت را در حال حاضر تعیین نماید . همچنین رشد صنعت را برای مدت معقولی در آینده پیش بینی کند . آقای گرودینسکی ( Grodinsky ) در کتاب سرمایه گذاری خود رشد صنعت را به سه مرحله زیر تقسیم کرده است. - مرحله پیشرو ( Pioneering ) – در این مرحله صنعت بسرعت رشد می کند . تقاضا برای تولیدات بسرعت افزایش می یابد و تعداد زیادی رقیب برای تولید کالاها وارد بازار شده و بازار بشدت رقابتی می گردد . شرکتهای که اول شروع به تولید نموده اند ، سود زیادی می برند . اما با افزایش رقابت ، قیمت کالاها بسرعت کاهش یافته و در نتیجه سود کاهش می یابد . بدنبال کاهش سود و فشار های رقابتی ، شرکتهایی که دارای بنیه مالی ضعیف و کارایی تولیدی کمتر هستند از گردونه صنعت خارج گردیده و یا در شرکتهای قوی ادغام می گردند . بنابراین در پایان این مرحله فقط چند شرکت رهبر در صنعت باقی می مانند . - مرحله توسعه ( Expansion ) – در این مرحله نیز صنعت دارای رشد است . ولی نرخ رشد از مرحله قبل کمتر است . در این مرحله قیمت کالاها از ثبات بیشتری برخوردار است و رقابت شدیدی بین شرکتهای باقی مانده دیده می شود ، شرکتهای بزرگ برای اینکه قدرت رقابتی خود را افزایش دهند ، سعی می کنند با همدیگر ادغام شوند تا بتوانند از نظر قدرت مالی توانایی مقابله با رقبا را داشته باشند . این شرکتها از سیاست تقسیم سود منظمی پیروی می کنند و سعی می نمایند سود بیشتری تقسیم نمایند . در این مرحله سرمایه گذاران از نظر ریسک تجاری مطمئن هستند ، زیرا شرکتهای بزرگ قادر هستند سهم تولیدات خود را در بازار حفظ کنند . - مرحله کسادی ( Stagnation ) – در این مرحله نرخ رشد کاهش می یابد . برای برخی از صنایع رشد کاملأ متوقف خواهد شد . بدلیل کاهش در مصرف کالاها ، صنایع در این مرحله زیان ده خواهد شد .سرمایه گذار باید بررسی نماید که صنعت در چه مرحله ای از رشد است . زیرا درک مرحله رشد صنعت ، کمک شایانی به یافتن راه حل مناسبی جهت انتخاب بهترین سرمایه گذاری خواهد نمود . معمولأ سرمایه گذار باید در صنایعی سرمایه گذاری نماید که در مرحله توسعه باشد و از سرمایه گذاری در صنایعی که در مرحله پیشرو یا کسادی بپرهیزد .زیرا سرمایه گذاری در صنایعی که در مرحله پیشرو قرار دارند ، از درجه ریسک تجاری ( فعالیت ) بالایی برخوردارند.  همچنین سرمایه گذاری در صنایعی که در مرحله کسادی قرار دراند ، دارای ریسک و ورشکستگی بالایی هستند . [3]  بعنوان یک اصل کلی ، سرمایه گذار باید در صنایعی سرمایه گذاری نماید که نرخ رشد آن صنایع نسبت به نرخ رشد سایر صنایع بیشتر باشد . همچنین باید نرخ رشد صنعت مورد نظر بیشتر از نرخ رشد اقتصاد ملی بوده یا همگام با نرخ رشد اقتصاد ملی حرکت کند . ج – تجزیه و تحلیل شرکت سرمایه گذار پس از انتخاب صنعت یا صنایع با رشد بالا باید شرکت یا شرکتهای را در صنعت انتخاب نماید که نسبت به دریافت سود سهام و افزایش قیمت سهام در آینده مطمئن باشد برآورد کمیت و کیفیت سود در آینده عامل مهمی در موفقیت یا عدم موفقیت سرمایه گذاری است . بنابراین سرمایه گذار باید تجزیه و تحلیلهای وسیعی را در مورد شرکت بشرح زیر انجام دهد : اولأ : سرمایه گذار باید موقعیت رقابتی شرکت را بررسی نماید . زیرا اولین متغیری که کمیت سود آینده را تحت تأثیر قرار می دهد ، موقعیت رقابتی شرکت است . شرکتی باید برای سرمایه گذاری انتخاب شود که در بین شرکت با معیار هایی از قبیل میزان فروش ، درآمد سالانه ، رشد فروش ، ثبات درآمد فروش و تنوع محصولات سنجیده می شود . سرمایه گذار با انتخاب شرکتهای بزرگ و رهبر در صنعت می تواند ریسک تجاری ( فعالیت ) را به میزان قابل ملاحظه ای کاهش دهد . چون این شرکتها توانایی مقاومت در مقابل سیاستهای سایر شرکتهای رقیب را دارند . سرمایه گذار نه تنها باید به اندازه شرکت توجه داشته باشد بلکه باید به فروش شرکت نیز توجه داشته باشد . زیرا هر چه شرکت بزرگتر باشد ، اثر نوسانهای اقتصادی بر روی سود شرکت کمتر می شود . همچنین رشد فروش شرکت رشد سود را به دنبال خواهد داشت . ثانیأ : سرمایه گذار باید کارایی مدیریت شرکت را مورد بررسی قرار دهد . مدیریت نقش فوق العاده ای در موفقیت یا شکست شرکت دارد . مدیریت می تواند روح حرکت به شرکت ببخشد و ادامه حیات آن را تضمین کند . برخی از صاحبنظران مدیران مجرب را سرمایه نامرئی و بسیار با ارزش شرکت تلقی می نماید . 1 بهمین خاطر است که سرمایه گذار بررسی کارایی مدیریت[4]شرکت ضرورت اجتناب ناپذیری محسوب می گردد . تغییرات قیمت سهام بستگی به میزان کاراییمدیریت شرکت دارد و مهمترین عامل در تعیین ارزش سهام عادی ، عامل مدیریت است . مطالعات اخیر نشان داده است که درصد بالایی از عدم موفقیت شرکتها ، پی آمد مدیریت ناشایایست و ناآزموده بوده است .1 تعیین کارایی مدیریت شرکت ، کار بسیار مشکلی است ولی سرمایه گذار با بررسیهای خود می تواند تا حدودی کارایی مدیریت را ارزیابی نماید. سرمایه گذار باید اطلاعاتی از قبیل سن ، میزان تحصیلات و میزان تجربیات مدیر را کسب نماید . در مرحله بعد سرمایه گذار باید بررسی نماید که آیا مدیریت تئوانسته است موقعیت رقابتی شرکت را حفظ نموده یا از قبل بهتر نماید ؟ آیا دوران تصدی مدیریت قیمت سهام در بازار افزایش یافته است یا کاهش ؟ آیا در مواقع لزوم ، مدیریت توانسته است منابع مالی مورد نیاز شرکت را بنحو مطلوب تأمین نماید ؟ آیا مدیریت برای رسیدن به اهداف شرکت ، استراتژی مشخصی دارد ؟ ثالثأ : سرمایه گذار باید کارایی عملیاتی شرکت را مورد بررسی قرار دهد . منظور از کارایی عملیاتی اینست که شرکت بتواند بازده مناسبی روی منابع ( دارائیها ) بکار گرفته شده تحصیل نماید . یکی از معیارهایی که می توان با آن کارایی عملیاتی را سنجید ، درصد استفاده از ظرفیت تولیدی شرکت است . درصد استفاده از ظرفیت تولیدی ( و یا فروش ) از این جهت مورد توجه سرمایه گذاران است که تأثیر عمده ای بر سود سهم دارد . برای تعیین کارایی شرکت و بررسی ریسک فعالیت آن ، باید ظرفیت تولید واقعی با ظرفیت شرکت در نقطه سربسر با مقایسه گردد . هر چه سطح ظرفیت واقعی بیشتر از سطح ظرفیت در نقطه سربسر باشد ، شرکت کاراتر خواهد بود . زیرا حاشیه ایمنی بیشتری وجود دارد و طبعأ سود هر سهم بیشتر می گردد . ( یکی دیگر از معیارهای سنجش کارایی ، بررسی اهرم عملیاتی شرکت است که در اینجا از تشریح اهرم عملیاتی خودداری می گردد ) سومین معیاری که کارایی عملیاتی شرکت را می سنجد ، مخارج سرمایه ای است . معیارهایی که قبلأ به تشریح آن پرداخته شد ، کارایی عملیاتی شرکت را در گذشته و حال می سنجند . بر اساس مخارج سرمایه ای که توسط شرکت انجام گرفته است که می توان کارایی عملیاتی را در آینده پیش بینی کرد . زیرا شرکتها بر اساس پیش بینی هایی که نسبت به سطح تقاضا برای محصولات فعلی یا جدید دارند ، اقدام به ئسرمایه گذاری در تجهیزات جدید خواهند نمود . میزان سرمایه گذاری در حال حاضر راهنمای خوبی جهت تعیین قدرت سودآوری آتی شرکت است .[5] رابعأ : سرمایه گذار باید تجزیه و تحلیل دقیقی نسبت به بدهیهای شرکت داشته باشد . هدف از تجزیه و تحلیل بدهیها ، تعیین توانایی شرکت جهت  بازپرداخت آنها در سر رسید است . اگر چه بکارگیری منابع دیگران سودآوری را افزایش می دهد ولی استفاده بیش از حد از این گونه منابع آثار نامطلوبی برقیمت بازار سهام خواهد گذاشت . به عبارت دیگر ریسک مالی شرکت افزایش خواهد یافت . بنابراین سرمایه گذار باید شرکتهایی را برای سرمایه گذاری انتخاب نماید . که از نظر باز پرداخت بدهی در سر رسید توانمند باشند . سرمایه گذار با استفاده از نسبتهای مالی از قبیل نسبتهای جاری ، آنی ، قادر است توانایی شرکت در پرداخت بدهیهای کوتاه مدت را ارزیابی نماید . تجزیه و تحلیل ساختار سرمایه نیز اهمیت خاصی دارد . برخی از صاحبنظران عقیده دارند که ساختار سرمایه در تعیین ارزش سهام شرکت مؤثر است . بنابراین در ساختار سرمایه شرکت ، مبلغ بهینه بدهی باید بگونه ای تعیین شود که مزایای ناشی از بکارگیری بدهی بیشتر از افزایش ریسک شرکت باشد . با بکارگیری اهرم مالی ، نسبتهای بدهی ، پوشش بدهی و پوشش هزینه تأمین مالی می توان مبلغ بهینه بدهی را در ساختار سرمایه تعیین نمود . خامسأ : سرمایه گذار باید تجزیه و تحلیل دقیقی نسبت به سودآوری شرکت و ثبات سود داشته باشد . در صفحات قبل مطالبی در مورد اهمیت فروش شرکت عنوان گردید . اما فروش باید به گونه ای باشد که پس از کسر تمامی هزینه ها سود معقولی را نصیب شرکت سازد . در شرایط رقابتی برای افزایش سود نمی توانند قیمت فروش کالا را افزایش دهند ، در این شرایط باید هزینه های شرکت را کاهش یابد . بنابراین لازم است هزینه های شرکت مورد تجزیه و تحلیل دقیق قرار گیرند . بعضی از تحلیل گران فرض می کنند که اگر فروش شرکت دارای رشد مداوم باشد ، سود نیز از رشد مداوم برخوردار خواهد بود . آنها درصد تغییر در فروش و سود را مساوی در نظر می گیرند . آنها اعتقاد دارند که اگر میزان فروش شرکت 10 درصد تغییر یابد ، میزان سود شرکت نیز 10 درصد تغییر خواهد نمود . باید توجه داشت که همیشه سود از الگوی فروش پیروی نمی کند و همچنین در اکثر موارد درصد تغییر در سود با درصد تغییر فروش متفاوت است . یکی از دلایل این امر ، وجود هزینه های ثابت در فهرست هزینه های شرکت است . بعبارت دیگر وجود اهرمهای عملیاتی و مالی باعث می گردد که درصد تغییر در سود با درصد تغییر در فروش متفاوت باشد ، بنابراین تجزیه و تحلیل دقیق صورت سود وزیان شرکت ضروری بنظر می رسد . کیفیت سود نیز عامل مهمی است ، سرمایه گذار باید برای درآمد ها و هزینه های موقتی اهمیت زیادی قائل نباشد . همچنین باید از رویه های حسابداری شرکت اطلاع داشته باشد . چون تغییر در رویه های حسابداری سود گزارش شده ، توسط شرکت را دستخوش تغییر خواهد ساخت . سرمایه گذار قبل از خرید سهام باید پیش بینی های دقیقی در مورد سود هر سهم و مهمتر از آن ، جریان نقدی هر سهم بعمل آورد . جریان نقدی هر سهم راهنمای خوبی جهت تعیین قابلیت دسترسی به وجوه ناشی از منابع داخلی است که می تواند برای توسعه شرکت بکار گرفته شود . جریان نقدی هر سهم قدرت سودآوری و توانایی تحصیل سود در آینده را بشکل واقع بینانه تری نشان می دهد . بر اساس اطلاعات گذشته شرکت در مورد سود هر سهم و جریان نقدی هر سهم ، می توان سود سهم یا جریان نقدی هر سهم را پیش بینی نمود . اگر چه وضعیت سودآوری شرکت در آینده تعیین کننده ارزش سهام عادی است ، اما این بدان معنی نیست که سالهای گذشته شرکت مد نظر قرار نگیرد . اگر رویداد مهمی در شرکت رخ نداده باشد ، می توان انتظار داشت که سود سالهای آینده تابعی از سود سالهای گذشته باشد .                  د – تعیین ارزش سهام یکی از مهمترین بررسیهایی که سرمایه گذار باید انجام دهد ، تعیین ارزش سهام عادی است . تعیین ارزش ذاتی سهام عادی بمراتب مشکل تر از سایر اوراق بهادار است ، زیرا سهام عادی دارای عمر نامحدود است . همچنین نرخ بازدهی آن مشخص نیست. روشهای متفاوتی برای تعیین ارزش سهام وجود دارد که بشرح زیر است : 1- تعیین ارزش سهم بر اساس ارزش دفتری                                                                                  2- تعیین ارزش سهم با فرض انحلال شرکت 3- تعیین ارزش سهم بر اساس بهای جایگزینی دارائیها 4- تعیین ارزش سهم بر مبنای ارزش ذاتی آن بهترین روش ، روش چهارم می باشد . در این روش ارزش سهم بر اساس ارزش فعلی عایدات آتی محاسبه می شود . منظور از عایدات آتی عبارت از مبالغ دریافتی سود سهم یا فروش سهم است . جهت برآورد ارزش ذاتی هر سهم چهار متغیر باید از قبل مشخص شوند . این متغیرها عبارتند از : - سودی که در آینده به هر سهم تعلق خواهد گرفت . - نرخ بازده مورد توقع سرمایه گذار  - سود نقدی که در آینده به هر سهم پرداخت خواهد گردید . - وجهی که در اینده از بابت فروش سهام دریافت خواهد شد . اگر هر چهار متغییر بالا مشخص باشند . تعیین ارزش سهام بسیار آسان است . ولی زمانیکه متغیرهای فوق مشخص نیستند ، ارزیابی سهام مشکل تر می گردد . البته بدان این معنی نیست که روش ارزش ذاتی کاربرد ندارد . در این روش سرمایه گذار با تحلیل گر ، نرخ بازده مورد توقع را با توجه به ریسک شرکت تعیین کرده و بر اساس آن ارزش فعلی جریانهای نقدی آتی سهم را محاسبه می نماید . سپس ارزش فعلی جریانهای نقدی آتی سهام با قیمت جاری بازار سهام مقایسه و در صورتیکه قیمت بازار سهام کمتر یا مساوی ارزش فعلی جریانهای نقدی آتی باشد ، سهام مورد نظر خریداری می گردد . شکل تعادل بین عوامل فوق را نشان می دهد . 1      
قیمت جاری سهام   قیمت برآوردی                       سود نقدی                     نرخ بازده مورد توقع       موارد دیگری نیز وجود دارد که سرمایه گذار باید آنها را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد . در اینجا از ذکرآن موارد خودداری می گردد. نکته قابل توجهی که در پایان بحث باید به آن اشاره شود ، جنبه روانشناسی ارزیابی سهام است . برخی از نویسندگان معتقد هستند که سرمایه گذار  باید روانشناس خوبی باشد . بعنوان مثال آقای لوئب ( Loeb ) در کتاب « پیکار  [6] برای سود بازار سهام » می نویسد که بهترین سرمایه گذار روانشناسان هستند . او در قسمت دیگری از کتاب خود می نویسد که رفتار بازار سهام مبتنی بر قضاوت خاصی است که به جنبه های روانشناسی مربوط است که تا به محاسبه اعداد و ارقام . او معتقد است که فهم و درک روانشناسی بازار ، عامل اساسی در اتخاذ تصمیمات صحیح و منطقی است . 1 آقای شیمو ( Sheimo ) نظراتی مخالف نظرات فوق دارد . اگر چه او معتقد است که تغییرات قیمت سهام ناشی از مسائل روانی سرمایه گذاران بوده و بزرگترین ریسک ، ریسک روانی است ، ولی او اظهار می دارد که نباید سرمایه گذار بر اساس روحیات خود تصمیم گیری نماید ، زیرا به تجربه ثابت شده است که اغلب افرادی که بطور منطقی تصمیم گیری نموده و دیدگاهای بلند مدتی داشته اند ، موفق تر بوده اند . سرمایه گذاران خبره بر اساس شایعات بازار تصمیمات سرمایه گذاری را اتخاذ نمی نمایند . 2  موضوع و اهداف تحقیق اصولأ پی بردن به نحوه تصمیم گیری سرمایه گذار در موقع سرمایه گذاری براحتی امکان پذیر نیست . به اعتقاد برخی از صاحبنظران سرمایه گذاران نمی توانند فرآیند تصمیم گیری افراد از طریق مطالعه فرآیند تصمیم گیری آنان امکان پذیر نمی باشد . چون هر یک از سرمایه گذاران شیفته اطلاعات خاصی می گردند و برخی برای اطلاعات هیچ ارزشی قائل نبوده و یا اولویت کمتری را به آن اطلاعات می دهند . 3 با وجود اینکه شناخت فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاران مشکل است ولی مطالعه آن ضروری بنظر می رسد . زیرا اگر مشخص شود که اکثریت سرمایه گذاران چه ملاکهایی را مد نظر قرار می دهند و یا چه اطلاعاتی نیاز دارند،[7]می توان آنها را در اتخاذ تصمیمات   منطقی سرمایه گذاری یاری داده و همچنین دولت را در راستای خصوصی سازی و عرضه بیشتر سهام شرکتهای تحت مالکیت خود کمک نمود . بنابراین موضوع تحقیق عبارت است از بررسی و ارزیابی نحوه تصمیم گیری خریداران سهام عادی در بورس اوراق بهادار تهران . انواع تصمیماتی که توسط سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران  اتخاذ می گردد ، شامل خرید و فروش و نگهداری سهام عادی است . این تصمیمات بر اساس توصیه سهامداران و کارگزاران ، تبلیغات رسانه های گروهی ، بررسی صورتهای مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس و ارائه سهام توسط کارخانجات به کارکنان صورت می گیرد . قلمرو تحقیق قلمرو مکانی تحقیق : این تحقیق در مورد خریداران سهام عادی مراجعه کننده به بورس اوراق بهادار تهران شده است . قلمرو زمانی تحقیق : دوره مورد مطالعه سال 71 و سه ماهه اول سال 72 می باشد . جامعه آماری جامعه آماری ، سهامداران عادی شرکتهای سهامی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد . اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه های بی نام حاوی 42 سؤال جمع آوری و از طریق نرم افزار  آماری Spss تجزیه و تحلیل آماری گردیده است . اخذ پرسشنامه از کلیه اعضای جامعه امکان پذیر نبوده و مستلزم صرف وقت کافی و هزینه بسیار است . بنابراین پرسشنامه ها بطور تصادفی و در طی روزهای متوالی در چندین ماه در سالن بورس اوراق بهادار تهران بین سهامداران توزیع گردیده است . نتایج بدست آمده   اهم نتایج بدست آمده از تحقیق به شرح زیر خلاصه شده است : الف – در بورس اوراق بهادار تهران سرمایه گذاران به شاخصهای اقتصاد کلان از جمله نرخ تورم ، نرخ ارز ، نرخ مالیات و بیکاری توجه وافری دارند . دور نمای اقتصاد در تصمیمات سرمایه گذاران نقش بسزایی دارد . بطوریکه 68 درصد از افراد پاسخ دهنده اظهار داشته اند زمانی اقدام به خرید سهام خواهند نمود که پیش بینی شود وضعیت اقتصادی درآینده بهتر خواهد شد . همچنین 8/64 درصد افراد پاسخ داده اند زمانی اقدام به فروش سهام خواهند نمود که پیش بینی شود وضعیت اقتصادی در آینده بدتر خواهد شد . سرمایه گذاران اعتقاد دارند هنگامیکه نرخ تورم در سطح بالایی است نباید در سهام عادی سرمایه گذاری نمود . آنها سرمایه گذارای را در سایر طریق از قبیل تجارت کالا ، خرید و فروش زمین و ساختمان و ...پیشنهاد نموده اند و فقط 7/10 درصد سرمایه گذاران سرمایه گذاری در سهام عادی را پیشنهاد کرده اند . ب – نحوه انتخاب سهام در بورس اوراق بهادار تهران بشرح زیر بوده است :   نحوه انتخاب سهام اولویت اول اولویت دوم    اولویت سوم     درصد درصد درصد 1 به توصیه کار گزاران بورس 13 9/11 1/5 2 به توصیه سهامداران ، دوستان و آشنایان 4/30 17 4 3 بر اساس تبلیغات رادیو و تلویزیون و مطبوعات 6/29 7/8 2/1 4 براساس بررسی صورتهای مالی شرکت 4/13 4 6/2 5 بر اساس قانون واگذاری سهام به کارکنان شرکت 6/12 - 8/0 6 خرید سهام از طریق سازمان شاغل در آن 3/10 6/1 4/0 7 از سایر طرق 3/4 2/1 -   در ستون اولویت اول . مجموع درصد بیشتر از یک است . دلیل این امر این است که سرمایه گذاران سهام چندین شرکت را خریداری کرده اند . بنابراین اولویت اول را به دو یا سه مورد داده اند . همانگونه که در جدول فوق ملاحظه می گردد ، فقط 4/13 درصد از سرمایه گذاران جهت انتخاب سهام خود اولویت اول را به بررسی صورتهای مالی شرکت داده اند . این موضوع درخور تأمل بیشتری است . چون در بورسهای غیر کارای سرمایه از جمله بورس اوراق بهادار تهران ، صورتهای مالی شرکتهای پذیرفته شده مهمترین منبع اطلاعاتی بشمار می رود و سرمایه گذاران می توانند اطلاعات مفیدی از این گزارشها استخراج نمایند . سؤال اصلی این است که چرا سرمایه گذاران در موقع انتخاب سهام اهمیت بسیار کمی را برای صورتهای مالی شرکتها قایل شده اند ؟ جهت     پاسخگویی به سؤال فوق باید گفت که :  اولأ – 6/33 درصد از سرمایه گذاران اظهار داشته اند که با صورتهای مالی آشنایی ندارند .      ثالثأ – از مجموع سرمایه گذارانی که با صورتهای مالی آشنایی داشته اند :  - 8/ 77درصد آنان پاسخ داده اند که صورتهای مالی به موقع تهیه نمی شود .   -79 درصد آنها پاسخ داده اند که امکان دسترسی سریع به صورتهای مالی وجود ندارد .  - 7/87 درصد آنها پاسخ داده اند که اظهار نظر حسابرس مستقل در مورد صورتهای مالی در اختیار     سرمایه گذاران قرار نمی گیرد . ج – هر سرمایه گذار علاوه بر صورتهای مالی نیاز به اطلاعات وسیع برای انتخاب سهام دارد . اکثر بورسهای اوراق بهادار معتبر دنیا از قبیل نیویورک ، لندن ، توکیو و فرانکفورت سرمایه گذاریهای هنگفتی برای ارائه اطلاعات سریع و دقیق نموده اند . چون شرط لازم برای ایجاد یک بورس کارا ، ارائه اطلاعات سریع و معتبر است . ولی در بورس اوراق بهادار تهران ، سرمایه گذار امکان دسترسی به اطلاعات مورد نیاز شرکت را ندارند . بعنوان مثال امکان دسترسی سرمایه گذار به اطلاعاتی در مورد خصوصیات فردی مدیران شرکت ، برنامه های آتی مدیران شرکت جهت خرید مواد اولیه یا جنس و یا توسعه خط تولید و یا تولید محصولات جدید همچنین اطلاعات در مورد زمینه فعالیت شرکت ، نوع و میزان ارز مورد استفاده شرکت ، بازار فروش محصولات و غیره براحتی امکان پذیر نیست . در پاسخ به این سؤال که آیا در بازار بورس اوراق بهادار تهران ، امکان دسترسی به اطلاعات مورد نیاز شرکتی که می خواهد در ان سرمایه گذاری نمایند ( یا سرمایه گذاری نموده اید ) به سهولت وجود دارد ؟ 7/66 درصد از سرمایه گذاران اعتقاد دارند که اطلاعات مورد نیاز براحتی در اختیار آنها قرار نمی گیرد و فقط 7/16 درصد به این سؤال پاسخ مثبت داده اند . د- 7/78 درصد از سرمایه گذاران اظهار تمایل نموده اند که از نظرات و پیشنهادات مؤسسات مشاوره سرمایه گذاری استفاده خواهند کرد . دلیل این امر این است که سرمایه گذاران یا با صورتهای مالی آشنایی ندارند و یا اینکه اطلاعات مورد نیاز براحتی در دسترس آنان قرار نمی گیرد . بنابراین وجود مؤسسات فوق در کنار بورس اوراق بهادار تهران ضرورت اجتناب ناپذیری به نظر می رسد . ه – یکی از ملاکهایی که سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران به آن توجه دارند تغييرات قيمت سهام مورد نظر آنان است. 9/60 درصد از افراد پاسخ داده اند كه در موقع انتخاب سهام روند قيمت سهام مورد نظر را بررسي مي نمايند. اين موضوع در بورسهاي معتبر دنيا دور از واقعيت نيست. زيرا برخي از تحليل گران اوراق بهادار نيز اعتقاد دارند كه براي انتخاب سهام مورد نظر انجام تجزيه و تحليلهاي اساسي مستلزم صرف وقت زياد و مهارت كافي است. بنابراين اين تحليل گران (كه به آنها تحليل گران تكنيكي يا چارتيستها مي گويند) راه ميان بري را انتخاب مي كنند. آنها با بررسي رفتار گذشته قيمت اوراق بهادار‌، سعي در يافتن الگويي براي تغييرات قيمت اين اوراق دارند. آقاي لوي(Levy ) در كتاب سرمايه گذاري خود مي گويد: فرض اساسي تجزيه و تحليل تكنيكي اين است كه تاريخ تمايل به تكرار دارد ، بنابراين فرض مي شود كه با مطالعه رفتار قيمت در گذشته ، رفتار قيمت در آينده را مي توان پيش گويي كرد. [8] و – نرخ بازده مورد توقع سهامداران در سال 71 و سه ماهه سال 72 بشرح زير بوده است: نرخ بازده مورد توقع سرمايه گذاران درصد پاسخ دهندگان بين 10 الي 20 درصد 3/6 بين 21 الي 40 درصد 4/55 بين از 41 الي 80 درصد 5/20 بيشتر از 80 درصد 5/13 بدون جواب 8/4 ي- ويژگي هاي فردي سرمايه گذاران بشرح زير بوده است: ويژگي   جنس(مرد) 4/85 درصد متوسط سن 38 سال تحصيلات عالي 7/59 درصد رشته تحصيلي(حسابداري، مديريت، اقتصاد) 3/23 درصد شغل(كارمند) 9/41 درصد ميزان درآمد ماهانه(بين 100000ريال تا 500000ريال) 3/78 درصد سرمايه گذاري: در1 الي 2 شركت در3 الي 10 شركت 2/35 درصد 8/51 درصد ارزش سهام تحت مالكيت 8/66 درصد ( بين 1000000 الي 10000000 ريال)   تعداد دفعات خريد سهام بين 1 الي 20 دفعه   3/53 درصد تعداد دفعات فروش سهام بين 1 الي 20 دفعه 7/38 درصد     پيشنهادات 1- با توجه به نتايج بدست آمده مشخص گرديد كه سرمايه گذاران به شاخصهاي اقتصاد كلان توجه وافر دارند. بنابراين دولت بايد سياستهاي اقتصادي مشخصي براي آينده بلندمدت داشته باشد. اگر برنامه هاي اقتصادي دولت مشخص نباشد امكان تصميم گيري منطقي از سرمايه گذاران سلب خواهد گرديد. ثبات وضعيت اقتصادي كشور از اهميت فوق العاده اي برخوردار است. 2- سرمايه گذار نياز به اطلاعات وسيعي جهت سرمايه گذاري در مورد هر يك از شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار دارد. اين اطلاعات يا در بورس اوراق بهاردار تهران وجود دارد يا به سهولت در اختيار سرمايه گذاران قرار نمي گيرد. پيشنهاد مي گردد سازمان بورس اوراق بهادار تهران شركتها را ملزم نمايد كه بعد از پذيرش آنها در بورس اوراق بهادار تهران مرتبأ گزارشهايي بشرح زير به اين سازمان ارائه دهند. - گزارشهاي سالانه از جمله صورتهاي مالي حسابرسي شده توسط حسابرسان مستقل - گزارش هاي سه ماهه در خصوص وضعيت مالي و نتايج عمليات شركت - گزارش رويدادهايي كه آثار با اهميتي بر روي وضعيت مالي و يا نتايج عمليات شركت گذاشته است. سازمان بورس اوراق بهادار تهران نيز بايد ترتيبي اتخاذ نمايد كه اين اطلاعات بسهولت در اختيار سرمايه گذاران ( اعم ار بالفعل و بالقوه ) قرار گيرد. يكي از طرق ارائه اطلاعات ، تكثير گزارش هاي مالي شركتها به تيراژ زياد و يا ارائه اطلاعات از طريق ديسكتهاي كامپيوتري مي باشد.            در صورت عدم ارائه اطلاعات مورد نياز سرمايه گذار ( كه توسط سازمان بورس مشخص مي گردد) و يا ارائه اطلاعات نادرست و گمراه كننده بايد مجازاتهاي سنگين براي مسئولين آن در نظر گرفته شود. همچنين سازمان مذكور مي تواند جهت جلوگيري از ضرر و زيان براي اشخاص ذينفع، و سلامت بورس اوراق بهادار، معاملات سهام شركت متخلف را براي مدت محدودي به حالت تعليق درآورد. 3- بيشتر از  سرمايه گذاران با صورت هاي مالي آشنايي ندارند. بنابراين پيشنهاد مي گردد: - قبل از اينكه سرمايه گذار اقدام به خريد سهام نمايد بايد راهنماي كاملي توسط بورس اوراق بهادار تهران و يا كارگزاران به وي ارائه گردد تا در موقع خريد يا فروش سهام دقت بيشتري مبذول دارد. - بايد آموزشهاي وسيعي از طريق رسانه هاي گروهي مخصوصاً تلويزيون در مورد نحوه انتخاب سهام به سرمايه گذاران داده شود. همچنين بايد در محل بورس اوراق بهادار تهران كلاسهاي آموزشي داير شود. - از طريق كتب درسي دوره متوسطه بايد بورس اوراق بهادار و نحوه خريد و فروش سهام به دانش آموزان داده شود تا آنان آشنايي كافي با طرز عمل و فوايد سرمايه گذاري در بورس داشته باشد. 4- سرمايه گذاران نسبت به تغييرات قيمت سهام عكس العمل نشان مي دهند. همچنين يكي از طرق انتخاب سهام توسط آنها بررسي روند تغييرات قيمت سهام است. در سالهاي اخير در بورس اوراق بهادار تهران قيمت سهام نوسانهاي شديد داشته است. پيشنهاد مي گردد كه توسط سازمان فوق الذكر تغييرات قيمت سهام شركتها بررسي شود. در صورتي كه دليل منطقي براي نوسان قيمت وجود نداشته باشد، اين سازمان بايد وارد عمل شود و دلايل تغييرات بي رويه قيمت را شناسايي كرده و مانع تغييرات شديد قيمت گردد. بيش از نصف سرمايه گذاران اظهار داشته اند كه نرخ بازدهي بين 20 الي 40 درصد را مطلوب ميدانند. بنابراين پيشنهاد مي گردد كه شركتها با اتخاذ يك سياست مناسب و منطقي جهت سرمايه گذاري تقسيم سود( اعم از نقدي يا سهام جايزه) سعي نمايند اين ميزان بازده را فراهم نمايند و همچنين شركتها بايد كوشش نمايند كه سطح نرخ بازده فوق را در سالهاي آينده نيز حفظ نمايند، تا سرمايه گذاران نسبت به آينده سرمايه گذاري خود دلگرم باشند.    با تشکر از استاد گرانقدر جناب آقای دکتر گرکز که در طول ترم زحمات زیادی را متحمل شدند. 1 جهانخانی علی و عبده تبریزی حسین « نظریه بازار کارای سرمایه » مجله تحقیقات مالی ، شماره 1 - زمستان 72 ، انتشارات دانشکده علوم اداری و مدیریت دانشگاه تهران – صفحه 8 RUSSel .fuller8james "fuller "Modern  Investments  and  security  analysis"   -1 MC Graw . Hill 1987 p . 96 .                                                                                                                                                             2- Carlesp jones " Earning Trends and Investment Selection " Financial Anlysts  Journal , March – April , 1978 . P . 97 .                                                                  [3] Fredick  Amling " Investments " Prentice Hall 1989 P. 380-381 -1 [4] دکتر علی جهانخانی ، « استراتژی تأمین مالی بلند مدت شرکتها » نشریه تحقیقات مالی ، شماره 2 ، بهار 1373 ص 21 . [5] 1- کونتر ، هرولد و همکاران ، « اصول مدیریت » ترجمه طوسی ، محمد و همکاران ، مرکز آموزش مدیریت دولتی سال 1370 ، ص 3 [6] Ibid p . 523 -1 [7] Robert I . cumin " The Sensuous Investor " Financical Analysts , Journal May – June 1971 p .43 -1  Michael D. Sheimo " Stock Market Rules " Publishing Co . Chicago , 1991p . 55                            -2 Eldon F .Hendriksen " Accounting Theory " Richard . Trwin 1985 p.103                                         - 3     [8] - Haim… Levey 
+ نوشته شده در  90/10/12ساعت 18:9  توسط دانشجویان کارشناسی ارشد | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
این وبلاگ توسط دانشجویان کارشناسی ارشد مدیریت دولتی گرایش مالی دانشگاه آزاد علی آباد کتول تهیه شده و توسط بنده جمع آوری گردیده امیدوارم که مفیده فایده واقع شود..

پیوندهای روزانه



آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
دی 1390
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM